Pejanović: Srbi, znate zašto je nezavisnost BiH I VAŠ DAN, e ovako

Bosnor.com

Negdje 1990., 1991./1992. godine odvijao se proces disolucije jugoslovenske socijalističke federacije. Neki radije vole reći raspad. Ali, to je uistinu bila disolucija. I naravno, tražilo se rješenje kako proći tu disoluciju. Jedna opcija je bila sačuvati jugoslovensku federaciju uz neke reforme.

Ali, tu koncepciju, tu opciju nisu podržale većina tadašnjih republika koje su činile jugoslovensku federaciju. Jedna od ideja bila je od predsjednika BiH i Makedonije Alije Izetbegovića i Kire Gligorova da se napravi asimetrična federacija, da ostane neki oblik zajedničke države. Međutim, ni to nije prihvaćeno. To nije prihvaćeno od onih koji su tada imali najviše odstupanja od toga, a to su Republika Srbija i Republika Hrvatska i njihovi lideri. I naravno onda je samo po sebi došla na djelo treća opcija, a to je da jugoslovenske republike koje su kroz odluke AVNOJ-a formirale jugoslovensku federaciju se odluče za proglašenje svoje nezavisnosti i suverenosti”, istakao je Pejanović.

Od disolucije Jugoslavije do referenduma u BiH

Navodi kako se malo čitalo o tome da su odluke AVNOJ-a podrazumijevale i pravo na samoopredjeljenje republika koje su konstituisale Jugoslaviju po federativnom uređenju.

“U tom procesu osamostaljivanja jugoslovenskih republika uz uvođenje višepartijskog sistema, jer je pao socijalizam u Evropi i svijetu, prva je išla i krčila put Slovenija. Ona je već 1989. razvijala oblike višepartijskog sistema kroz civilno društvo i išla je u dovršetak tog procesa. Njega je dovršila tako što je išla i na proglašenje samostalnosti i išla na referendum o potvrđivanju samostalnosti od građana. Taj put, ili taj način osamostaljivanja pratila je dalje Hrvatska. I Hrvatska je provela te dvije radnje, višepartijski sistem i višepartijske izbore. A, onda iza toga projekat referenduma. I dobila opštu podršku građana Hrvatske za taj čin. Potom se otvorilo posebno pitanje šta će biti dalje u Bosni i Hercegovini. Ono se istorijski otvorilo”, kaže Pejanović.

Bosna i Hercegovina je, navodi, imala malo istorijskog zakašnjenja u uvođenju višepartijskog sistema u odnosu na Sloveniju i Hrvatsku pa i Srbiju, jer je ona to na svoj način izvodila.

“I onda je krajem 1990. godine i u BiH došlo do prvih višepartijskih izbora. Oni su provedeni u okolnostima da je izvjesno da je socijalizam slomljen, da nestaje sa scene, a da dolaze nove društvene snage, nove političke partije koje se formiraju u to vrijeme. I zaista je tako bilo. Tri etničke, odnosno narodne stranke su pomele sve druge. One su dobile 84 posto mjesta u Parlamentu BiH. Samo je 16 posto ostalo za neke partije opozicione naravi.

Zna se koje su to bile SK-Socijaldemokratija, Savez reformskih snaga, Demokratska stranka socijalista – bivši Demokratski socijalistički savez, Liberalna stranka i Muslimanska bošnjačka organizacija. Tim izborima je ustanovljena nova, višestranačka vlast i ona je preuzela Parlament i uspostavila Vladu. Te tri stranke su bile u ljubavi. One su formirale vlast, ali nažalost samo na principu podjele državnih resora. To se zove partnerstvo u vlasti. Nije bilo koalicionog političkog programa među njima. A, po svemu, kada se to sada analizira nije ni moglo biti”, stava je Pejanović.

Jer, kaže, jedna od tih stranaka SDS nije prihvatala nikakve razgovore o tome da BiH bude nezavisna, samostalna i suverena država.

“To je s početka činila na blagi način, jer nisu željeli da kvare odnose, s obzirom da je trebalo uzeti vlast. I vlast je uspostavljena i tokom te prve, 1991. godine u Parlamentu BiH se otvaraju diskusije o političkoj budućnosti BiH. Te diskusije su trajale i odnos političkih snaga se u Parlamentu BiH struktuirao tako da su SDA i HDZ BiH, uz podršku svih opozicionih multietničkih partija bila jedna opcija, a to je da BiH kao i druge republike iz sastava jugoslovenske federacije ima istorijsko pravo da nastavi svoj samostalni, nezavisni politički razvitak na temelju prava koje proističe iz AVNOJ-a i na temelju istorijskog razvoja državnosti BiH poput drugih republika.

Na drugoj strani se pojavila politička opcija koja je bila opcija odbijanja te ideje, odbijanja te mogućnosti. To je SDS. SDS je imao stanovište, i ono se još nažalost povlači u tragovima, da BiH nije državna jedinica kao što je već bila istorijski, nego da je ona samo jedna obična administrativna tvorevina. Bili su stava da BiH ne može biti suverena i samostalna država izvan Jugoslavije, dakle, da kao državna jedinica ne može biti izvan federacije, Jugoslavije”, naglašava Pejanović.

I SDS je, kaže, odbio opciju samostalnosti i nezavisnosti BiH te su slijedom toga njihovi predstavnici napustili Parlament BiH.


Bosnor.com

Komentariši